گلخانه

همه چیز درباره درخت زرشک

زرشک درختچه‌ای تیغدار به طول ۱ تا ۵ متر است. چوب آن به رنگ قرمز، قهوه‌ای یا زرد است. برگ‌های آن بیضی شکل با دندانه‌های اره‌ای و میوه اش قرمز رنگ بیضوی شکل و ترش مزه‌است. به ریشهٔ درخت زرشک «آئر خیس» گفته می‌شود.

انتهای بهار و ابتدای تابستان فصل شکوفه دادن بوته زرشک است، غنچه‌های زرد رنگ زرشک در فصل پاییز رنگ قرمز گیلاسی به خود می‌گیرند.

زرشک بومی مناطق معتدل و نیمه استوایی اروپا، آسیا، آفریقا، آمریکای شمالی و آمریکای جنوبی است. کشور ایران بزرگترین تولیدکننده زرشک در دنیا است که در این میان استان خراسان و شهرستان قائنات با در اختیار داشتن نزدیک به ۹۷ درصد از اراضی زیرکشت این محصول، تولید ۹۵ درصد از زرشک دنیا را در اختیار دارد.[۱]

خواص دارویی

ریشه، پوست و ساقه

سبوس و ریشه زرشک حاوی مواد شیمیایی به نام آلکالوئید ایزوکوئینولین است. این ترکیبات دارای خواص آنتی بیوتیکی دارد. برخی ازآن‌ها باعث پائین آوردن تب، کاهش تورم و فشار خون شده و به تنظیم ضربان قلب و انقباض عضلات قلب کمک می‌کنند.

  • برای برطرف کردن سوزش ادرار مفید است.
  • واریس را درمان می‌کند.
  • نقرس و رماتیسم را برطرف می‌کند.
  • بی اشتهایی را برطرف می‌کند.
  • اعمال دستگاه گوارش را منظم می‌کند و سوء هاضمه را از بین می‌برد.
  • برای درمان زردی و یرقان مؤثر است.
  • آنهایی که مبتلا به ورم طحال هستند می‌توانند برای معالجه از این گیاه کمک بگیرند.
  • برای معالجه بواسیر نافع است.[۲]
  • برای شست‌وشوی چشم، می‌توان از جوشانده ریشه و ساقه زرشک استفاده کرد.
  • برای درمان یرقان و زردی مؤثر است.

برگ

  • اسهال‌های مزمن را درمان می‌کند.
  • برگ زرشک دارای مقدار زیادی ویتامین ث می‌باشد.
  • در موقع آنژین و گلودرد، دم کرده برگ زرشک را غرغره کنید.
  • مصرف مقدار زیاد زرشک و یا ساقه و برگ آن برای زنان حامله مناسب نیست.
  • میزان مصرف بالای این گیاه به مدت طولانی می‌تواند سبب ناراحتی معده و روده‌ها شود و جذب ویتامین B کافی در بدن را مشکل می‌کند.[۲]
  • جویدن برگ زرشک، باعث محکم شدن لثه و دندان می‌شود.

درمان اعتیاد

به سبب الکالوئید بربرین موجود درآن قادر به درمان اعتیاد با تریاک بوده.[۳] و اعتیاد معتادان را بر طرف می‌نماید. مضافاً” اینکه این اثر بخشی در حیوانات آزمایشگاهی که بطور مصنوعی به مرفین معتاد گردیده بودند کراراً” به اثبات رسیده است.[۴]

گیاه‌شناسی زرشک

زرشک و ارتباط آن با محیط طبیعی

انواع زرشک دانه دار به عنوان درختچه‌ای میوه دهنده و خودرو در اکثر مناطق کوهستانی کشورمان به چشم می‌خورد و از آنجایی که از اجزا طبیعی اکوسیستم مناطق کوهستانی است حتی در شرایط سخت و نامساعد نیز میوه فراوانی تولید می‌کنند.

نیاز آبی

نیاز خالص آبیاری آن حدود ۹۹۰۰ متر مکعب در هکتار است که بسته به روش‌های آبیاری به کار گرفته شده نیز ناخالص آبیاری، بیشتر از این مقدار می‌باشد.

نیاز کودی

زرشک بی دانه طالب خاک‌های نسبتاً سبک لومی – شنی با زهکش خوب در مناطق کوهپایه‌ای است و در خاک‌های گچی و آهکی نیز بخوبی رشد می‌کند، همچنین EC PH و بالا را نیز تحمل کرده نیازی به خاک‌های غنی ندارد. تحقیقات نشان داد که فسفر به کار رفته در طول تابستان باعث رشد گیاه در همان سال نگردیده، بلکه در بهار سال بعد اثرات خود را نشان داده و بیشتر فسفر موجود در رشد جدید ناشی از فسفر ذخیره شده در ریشه‌ها بوده است. فرایند انتقال فسفر به این صورت است که فسفر ابتدا بیشتر در ریشه‌ها ذخیره می‌شود، سپس بهع داخل مناطق رشد جدید حرکت می‌کند و فسفر جذب شده جدید، جایگزین فسفر منتقل شده از ریشه‌ها می‌شود.

زرشک در طب سنتی

زرشک دارای مزاج سرد و خشک است و مصلحهای آن عبارتند از: میخک، شکرسرخ و شیرینی‌های طبیعی … زرشک تسکین دهنده صفرا و خون و تشنگی و حرارت معده و کبد، تقویت کننده قلب و کبد معده گرم می‌باشد. به تنهایی یا با داروهای گرم مانند دارچین و عسل و … برای تقویت کبد سرد و تر و بازکردن انسداد مجاری کبدی و سردی احشا مفید است. مصرف زیاد آن برای سرد مزاجان بلغمی و سوداوی مضر است.[۵]

کشت زرشک در استان خراسان

این نوع محصول در این استان خصوصاً در شهرهای قاین ، زیرکوه قاین از جمله روستا افین و دیگر روستاها کشت و زراعت می‌شود و فاصله آن تا مرکز استان خراسان حدود ۱۰۰ الی ۱۱۰ کیلومتر می‌باشد. استان خراسان مقام اول کشوری را در تولید این محصول دارا می‌باشد.و پس از آن مازندران با تولید زرشک های زیبا بویژه در تنکابن مقام دوم را دارا می باشد لازم بذکر است زرشک های زیبا فقط به منظور زیباسازی محیط و حیاط سازی است و میوه ی چندانی نمی‌دهد.

زرشك بي دانه از جمله درختچه هاي مقاومي است كه قابليت رشد و توليد در زمينهاي كم بهره با آب شور را داراست و در حفاظت از خاك منطقه نيز مي تواند مؤثر باشد . بسياري از زمينهاي كشاورزي در مناطق روستايي بعنوان مثال شهرستانهاي قاين و بيرجند در جنوب خراسان به دليل شوري خاك و آب ، براي كشت بيشتر محصولات كشاورزي مناسب نيستند، لذا در برخي از روستاها ، طي سالهاي اخير ، زرشك بي دانه به عنوان مثال محصول اصلي مطرح شده است. اين گياه علاوه بر حفاظت خاك و پوشش گياهي ، بعنوان گياه دارويي مورد استفاده قرار مي گيرد و نقش آن در صادرات غيرنفتي ،‌حائز اهميت مي باشد . از نظر گياهشناسي ، زرشك داراي گلهاي منظم ، دو جنسي ، اغلب مجتمع از نوع خوشه كاذب يا گرزن و به ندرت منفرد است . گلهاي مجتمع و كم و بيش آويخته و در ارديبهشت يا خرداد شكفته مي شوند. به نظر مي رسد زرشكهاي موجود در ايران اغلب بر اثر تلاقيهاي بين گونه اي ماهيت خود را تاحدي زيادي از دست داده اند . به طوريكه با شناسه هاي موجود مطابقت كامل ندارند. اكثر زرشكها درارتفاعات بالاتر از 1000 متر از سطح دريا بهتر رشد مي كنند . دوره رويشي زرشك بي دانه 235-220 روز در هر سال به طول مي انجامد. از نظر حرارتي ، شروع رشد آن در دماي روزانه 18-15 درجه ، گلدهي در 23-19 درجه و شروع ركود زمستاني آن در11-7 درجه سانتي گراد صورت
مي گيرد. وجود شرايط آفتابي و جريان هواي خوب براي زرشك بي دانه ضروري است. زرشك داراي مقاومت خوبي در مقابل باد مي باشد و حتي بعنوان حصار و بادشكن مورد استفاده قرار مي گيرد.
زرشك به آبياري مرتب نياز دارد و معمولاً‌ درختچه هاي بالغ در جنوب خراسان هر 15-12 روز يكبار آبياري مي شوند ولي در شرايط محدوديت آب ، قدرت زنده ماندن را دارند، هر چند محصول قابل توجهي توليد نمي كنند. زرشك خاكهاي نسبتاً سبك لومي – شني با زهكشي خوب در مناطق كوهپايه اي را ترجيح مي دهد.

ازدياد زرشك

براي زياد كردن درخت زرشك سه راه وجود دارد:
1– بهترين راه تكثير درخت زرشك استفاده از پاجوشها است ، به اين ترتيب كه از آذر ماه تا نيمه دوم اسفند، يعني پس از برگريزان تا هنگام بيداري ، درخت قابل استفاده براي جابجايي خواهد بود. پاجوشهاي دوساله را از بيخ درخت با ريشه مي كنند و در زمين مساعد و آماده مي نشانند.
ريشة درخت زرشك در برابر هوا خيلي حساس است . وقتي پاجوشها را از زمين در مي آورند بايد بلافاصله آنها را در گودهاي آماده بنشانند و يا با اندكي گِل در كيسه پلاستيك بپيچند وبه اصطلاح قنداق كنند. تا هوا نكشد درغير اين صورت نهال خطا خواهد كرد.
2– زرشك دانه دار با بذر تكثير مي شود و روش كاشتن بذر به اين صورت است كه بذرهاي رسيده زرشك را براي مدت دو ماه در محلي با گرماي پنج درجه نگهداري مي كنند سپس
مي كارند . اين گونه ارزش اقتصادي ندارد. فقط براي تهية آب زرشك يا تهية نوشابه استفاده مي شود.
3– اگر شاخة جوان زرشك را در پاييز در خاك بخوابانند و يا دراسفند ماه قلمه بزنند شاخه ، ريشه زده موجب زياد شدن اين درخت پرفايده شود.

نیاز آبی زرشک
سایت آی موز: انواع مختلف زرشک دارای نیازهای آبی متفاوتی می باشند. به طوری که برخی از گونه های زرشک در آرژانتین در مناطقی با بارندگی 3000-1200 میلی متر رشد می یابند. اما یک گونه دیگر از زرشک در مناطقی با 270-150 میلی متر بارندگی رشد مناسبی را نشان داده است.

نیاز آبی زرشک بی دانه نسبت به درختان یا درختچه های میوه مشابه پایین می باشد و یکی از دلایل اصلی جایگزین شدن زرشک در الگوی کاشت شهرستان های جنوبی خراسان، درآمد نسبتا خوب حاصل از زرشک به ازای مصرف یک متر مکعب آب می باشد. نیاز خالص آبیاری زرشک حدودا 9900 متر مکعب در هکتار است که بسته به روش هایی آبیاری به کار گرفته شده نیاز ناخالص آبیاری، بیشتر از این مقدار می باشد.

در سال های خشک کشاورزان زرشک کار حتی با سه نوبت آبیاری باغ در طول تابستان هم محصول زرشک برداشت می کنند. در صورتی که هدف، برداشت محصول فراوان باشد، نباید در محدوده زمانی پس از ریزش گلبرگ ها تا یکی دو هفته پیش از برداشت محصول از آبیاری منظم درختچه های زرشک غفلت شود. عدم تأمین نیاز آبی این گیاه به منزله مرگ آن نخواهد بود و حتی مشاهده گریده که به هنگام وقوع اتفاقات پیش بینی نشده مثل خشک شدن چاه آب و عدم امکان آبیاری باغ زرشک در طول سال زراعی، این درختچه مقاوم توانسته است با تحمل و با اتکا بر ذخایر رطوبتی خاک و آب محدود حاصل از نزولات جوی، زنده بماند.

زمان و نحوه کاشت نهال زرشک

بهترین زمان کاشت نهال زرشک اواخر آبان و اوایل آذر ماه است که موفقیت بیشتری را نیز به دنبال دارد. هرچه نهال ریشه بیشتری داشته باشد، احتمال سبز شدن آن بیشتر و درصد خطای کاشت، کمتر است. یکی از مواردی که به هنگام جداسازی و انتقال نهال بایستی به دقت رعایت گردد، این است که از صدمه دیدگی و در معرض هوا به ویژه در جریان باد قرار گرفتن ریشه ها، جدا خودداری شود. پس از آن نیز بلافاصله بایستی نهال ها کشت شده و فورا آبیاری گردد. نهال های درختچه زرشک معمولا به فواصل 4×4، 5×4 یا 5×5 متر از یکدیگر کشت می شوند. هرچند فواصلِ کمتر و بیشتر هم دیده شده که در صورت کشت به فواصل زیاد، در بین ردیف ها زعفران، یونجه، چغندر یا سیب زمینی و یا گیاهان دیگر نیز کاشته می شود. به نظر می رسد فاصله کاشت 5×4 متر (فاصله ردیف ها 5 متر و فاصله نهال ها از یکدیگر در روی ردیف 4 متر، یعنی تعداد 500 درختچه در هکتار) مناسب تر می باشد.

آی موز: در روش متداول کشت، زمین به صورت جوی و پشته ای درآمده و نهال ها در ته جوی کاشته می شوند. معمولا کاشت طوری انجام می گیرد که نهال ها در دو ردیف مجاور، نسبت به هم حالت زیگزاگ (سیستم کاشت مثلثی یا لوزی) داشته باشند. گاهی هم نهال ها در یک طرف جوی و بر روی پشته کشت می شوند. برای کاهش میزان خطای کاشت، بایستی مراقبت نمود که در سال اول جوی های آبیاری پر آب نشوند و از غرقاب کردن خودداری گردد. همچنین در خاک هایی که سله ایجاد می شود لازم است چند روز پس از کاشت، شکاف های ایجاد شده پر شوند. بر اساس تجربه، در خاک های سبک و شنی در صورت امکان بهتر است آبیاری در سال اول کاشت نهال با حجم آب کم در هر نوبت ولی به دفعات بیشتر (فواصل زمانی کوتاه تر) مثلا به صورت هفتگی و در خاک های سبک به هنگام شدت گرما حتی هر پنج روز یک بار انجام شود.

آبیاری زرشک

اگر چه زرشک از گیاهان مقاوم به کم آبی است ولی در 4-3 سال ابتدای کاشت، بسته به بافت خاک و شرایط آب و هوایی آبیاری آن هر 7 تا 8 روز مناسب است. در سال های بعد، باغ زرشک معمولا هر 12 تا 15 روز یک بار آبیاری می شود. گاهی فاصله دو نوبت آبیاری به 20 روز و بیشتر هم می رسد که البته به کاهش عملکرد منجر می شود.

در برخی مناطق کوهستانی و در شرایط ویژه، گاهی درختچه زرشک را در طول فصل رشد بیش از 4-3 مرتبه آبیاری نمی کنند. حتی در مناطق کوهستانی، در بخش های خاصی که خاک قدرت حفظ رطوبت زیادی داشته و در زمستان هم قطعات کوچک زرشک کاری به صورت دیم نیز مشاهده می شود.

پرورش دهندگان زرشک معتقدند آبیاری در زمان گل دهی به ویژه اگر در حد اشباع شدن محیط ریشه باشد، سبب ریزش گل ها می شود. عدم آبیاری در هنگام گل دهی همچنین از رویش شاخه های فرعی جدید جلوگیری می کند، این شاخه ها با میوه های در حال تشکیل برای آب و موادغذایی رقابت دارند. در بعضی مناطق تا اوایل خرداد ماه از آبیاری زرشک خودداری می کنند. درختچه زرشک نسبت به آبیاری به وسیله آب های شور مقاومت دارد، اما آب های بسیار شور سبب کاهش رشد و عملکرد آن می شوند.

زرشک خوراکی
Berberis vulgaris (زرشک) درختچه ای است در خانواده Barberry که بومی مرکز و جنوب اروپا ،شمال غربی آفریقا ، غرب آسیا و شمال آمریکا می باشد .
این درختچه در ایران بسیار زیاد می باشد به ویژه در خاک های آهکی خراسان، آذربایجان، گیلان ، مازندران، تهران و فارس.
ایران بزرگترین تولید کننده زرشک در جهان می باشد.
منطقه اصلی کشت زرشک در ایران خراسان جنوبی است.
میوه این گیاه که همان زرشک می باشد خوردنی است و به خاطر طعم خوب و مزه ترشی که دارد به طور گسترده در پخت و پز استفاده می شود.
از برگهای جوان این درختچه می توان چای درست کرد.
این درختچه کاربرد زینتی نیز دارد : درخچه های زرشک به خاطر گلهای زیبای زرد تا نارنجی و میوه های قرمز رنگی که دارد ، در طراحی فضای سبز بسیار مورد استفاده می باشد.

زرشک گیاهی چند ساله با برگ های همیشه سبز می باشد که به صورت بوته می باشد .
ارتفاعی بین 3 تا 6 متر دارد و گلهایی منظم به صورت خوشه دارد که هر گل 4 تا 6 کاسبرگ پراکنده دارد
گل ها هم نر هستند هم ماده و گرده افشانی توسط حشرات انجام می شود .
زرشک گیاهی خود بارور است.
شاخه های این گیاه در جوانی زرد و یا قرمز مایل به قهوه ای هستند که از یک سال به بالا قهوه ای و سپس خاکستری و بعد سیاه می شوند.
برگها چرمی شکل هستند.
میوه این درختچه قرمز رنگ و بیضی شکل بوده به طول 6 تا 12 میلی متر و قطر 6 تا 9 میلی متر.
زرشک یا همان میوه این گیاه در آخر تابستان یا پائیز می رسد و میوه ای ترش مزه و سرشار از ویتامین C می باشد.

نگهداری:
دمای مناسب برای این گیاه 20 درجه است و تحمل یخبندان و سردی هوا را ندارد وبهتر است دما از 5 درجه سردتر نباشد.
خاک مناسب:خاک لومی ، رسی ، گچی مرطوب و خوب زهکشی شده می باشد.
به طور کلی این گیاه خاک گچی و موقعیت آفتابی را ترجیح می دهد.

خواص خوراکی زرشک:

مصرف طبی زرشک به دورة مصر باستان می رسد که فراعنه و ملکه ها، این گیاه را با تخم رازیانه به منظور درمان طاعون مصرف می کردند. امروزه، گفته میشود این گیاه درد مفصلی، روماتیسم و تورم ناگهانی پسوریازیسرا تسکین می بخشد.

انواع عفونتهایی که زرشک می تواند در درمان آنها مؤثر واقع شود عبارت است از: عفونت گلو، مجاری ادراری، مجاری معده ای- روده ای، ریه ها، عفونتهای مخمری و اسهال. سبوس ریشه و ساقه این گیاه خاصیت درمانی دارد. ریشه وساقه این گیاه زردرنگ است و اروپاییها و آمریکای شمالی برای رنگ آمیزی لباس از آن استفاده می کردند. اما ترکیبات موجود در سبوس این گیاه زرشک را به عنوان یک گیاه درمانی مطرح کرده است.

سبوس و پوسته این گیاه درمانی مطرح کرده است. سبوس و پوسته این گیاه حاوی الکالوئید هست، که به عقیده برخی از افراد آنتی بیوتیک است و به عقیده متخصصان طب گیاهی سبب تحریک خاصیت ضد عفونی غشای مخاطی بدن میشود. به منظور پی بردن به این ادعا، اگر قطره ای زرشک را روی زبان خود بگذارید، دهان شما آبکی خواهد شد. این بدان معنا نیست که زرشک طعم خوبی دارد، بلکه این گیاه تقریباً تلخ است بلکه به گفته کارشناسان طب گیاهی، وقتی دهان شما آبکی میشود سبب میشود که بتوانید با عفونت مبارزه کنید.

این گیاه در اثر تحریک بخشهایی از سیستم ایمنی بدن این اثر را بر جای می گذارد. معرفی گیاه زرشک گلی است که طول آن به 9 پا می رسد، و دارای شاخه های خاکستری است. برگهای آن دارای دندانه های سونی است. بین ماههای آوریل و ژوئن غنچه ها و گلهای زرد روشن از آن جوانه می زنند. این غنچه ها و گلها در فصل پاییز رنگ قرمز گیلاسی به خود می گیرند که به صورت بوته های خمیده رشد می کنند. می توانید از زرشک رسیده برای تهیه مربا استفاده کنید، یا آنرا همانند “قرقاط” مصرف کنید.

زرشک کمی ترشتر است ولی به اندازه قرقاط تلخ نیست. ترکیبات گیاه سبوس و ریشة زرشک حاوی انواع بسیاری از مواد شیمیایی به نام “آلکالوئید ایزوکینولین” است. دانشمندان و محققان این ترکیبات را در طول سالیان متمادی مورد تحقیق و بررسی قرار داده اند، و پی بردند که آنها در واقع خواص آنتی بیوتیکی دارند. برخی از آنها باعث پایین آوردن تب، کاهش تورم و فشار خون شده و به تنظیم ضربان قلب و انقباض عضلات قلب کمک می کنند. اشکال موجود زرشک در شکل چای، کپسول، عصاره ها، مایع یا تنتورها و یا پماد موضعی عرضه میشود.

عصاره های حاصل از این ماده به صورت دارویی حاوی 8 تا 12 درصد محتوای الکالوئید ایزوکینولین استاندارد شده است. نحوه مصرف اگر به علت عفونتهای مکرر غالباً آنتی بیوتیک زیاد مصرف کرده اید، پزشک شما به عوض داروهای تجویزی، ممکن است داروهای گیاهی را نیز مدنظر قرار دهد. دلایل متعددی برای این ادعا وجود دارد. زرشک می تواند احساس سرحال بودن به شما دهد و شما را از سایر معالجات نجات دهد.

همچنین، میزان مقاومت به آنتی بیوتیکها رو به افزایش است. به منظور رهایی از این وضعیت. بسیاری از معالجین به سایر راههای درمان بیماریها روی می آورند. دلیل دیگر این است که بدن شما در واکنش به انواع آنتی بیوتیکها دچار تغییرات میشود و این تغییرات همیشه خوب نیست. فلور نرمال که در بدن همه ما وجود دارد و ما را در مبارزه با عفونت کمک می کند، می تواند در اثر مصرف مکرر آنتی بیوتیکها از بین برود. درمانگر ممکن است شما را یاری کند تا این “باکتری خوب” good bacteria را از طریق رهایی مقطعی از مصرف انواع آنتی بیوتیکها، دوباره در خود بازیابید.

بنا به دلایل مشابه. پماد زرشک را نیز می توان برای درمان ورم مفاصل یا پسوریازیس تجویز کرد، چون داروهایی که به طور مرتب برای درمان این حالات مصرف میشوند ممکن است تعادل بدن شما را مختل سازند. غالباً عوارض جانبی ناشی از معالجات درمانی قوی سبب تحریک واکنشهایی در بدن میشوند که به مثابه یک بیماری کاملاً جدید می تواند جلوه کند. صرفنظر از هرگونه دلیل، وقتی درمانگر شما بداند که قطع مصرف دارو هیچگونه خطری برای سلامتی شما ندارد، می تواند در عوض، مصرف زرشک را تجویز کند. زرشک همچنین می تواند به عنوان یک روش پیشگیرانه توصیه شود.

هرگز نباید بیش از پنج تا هفت روز زرشک مصرف کرد. اگر معده شما حساس است، مصرف این ماده به مدت سه تا پنج روز احتمالاً کافی است. برای درمان گلودرد، عفونتهای مثانه، اسهال، برونشیت یا عفونتهای مخمری از اشکال قابل مصرف زرشک حالت مورد نظر را بر گزینید: چای: 2 تا 4 گرم ریشه خشک زرشک خیس خورده، روزانه 3 بار. تنتور: (محلول 5.1 ساخته شده از گیاه و الکل یا گل، الکل و آب) به میزان 3 تا 6 میلی لیتر (2.1 یا 2.1 1 قاشق چایخوری، روزانه سه بار) عصاره های خشک: 250 تا 500 میلی گرم، روزانه سه بار. برای درمان آرتریت، پسوریازیس، ناراحتیهای پوستی: 10 درصد عصاره زرشک را روزانه سه بار روی پوست بدن بمالید.

باید توجه داشت که پاره ای از عفونتها در صورت مصرف نکردن آنتی بیوتیک ممکن است خطرناک باشند. هرگز در این فکر نباشید که در صورتی که بدن شما به آنتی بیوتیک قویتر نیاز دارد به جای آن از گیاهانی مانند زرشک استفاده کنید. اطمینان حاصل کنید که دستورالعملهای درمانگر خود را رعایت می کنید. نکات احتیاطی اگر زرشک به صورت صحیح استفاده شود ماده دارویی بی خطری است، اما در صورت باردار بودن از مصرف آن اجتناب ورزید. تداخل های احتمالی میزان مصرف بالای این گیاه به مدت طولانی می تواند سبب ناراحتی معده و روده هاا شود، و جذب ویتامین B کافی در بدن را مشکل کند.
روش تکثیر زرشک :
این گیاه معمولا به وسیله پاجوش تکثیر می شود ، پاجوش های 2 تا 3 ساله که دارای ریشه کافی بوده و در حدود 60 در 60 طول دارند استفاده می شوند و بهترین زمان جداسازی آنها از گیاه اواخر آبان و اوایل آذر می باشد.

آفت این گیاه زنبور سرشاخه خوار است که روی شاخه های این گیاه تخم ریزی می کند و لاروها از شاخه ها تغذیه می کنند.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا